Ana Sayfa Danışmanlık Eğitim Bilgimerkezi IK Danışmanlık Hizmeti Hakkımızda İletişim
TEK-02 DÖKÜM TEKNOLOJİLERİ


Döküm teknolojileri açısından bakıldığında, genel olarak ürün üretilmesinde kullanılan döküm yöntemleri bir defa kullanılan ve birden fazla defa kullanılan kalıba döküm olarak 2 ana sınıfta toplanmaktadır.


Döküm parçası üretiminde kullanılan yöntemler:

  • Kum kalıba döküm
  • Vakumlu (kum kalıba) döküm
  • Tam kalıba döküm (EPC)
  • Kabuk kalıba döküm (shell molding)
  • Hassas döküm (investment casting)
  • Manyetik kalıba döküm
  • Alçı kalıba döküm
  • Metal (kokil) kalıba döküm
  • Basınçlı döküm
  • Savurma (santrüfüj) döküm
  • Sürekli (kontinü) döküm
Kum Kalıba Döküm: Kum kalıba döküm yöntemi el kalıplama ve makine yardımıyla kalıplama olarak iki bölüme ayrılır. El kalıplamada kalıp kumuna şekil vermek için modeller, maça kutuları, döndürme ve sıyırma şablonları kullanılır. Kuma nihai şekil verme işlemi manuel olarak çeşitli araçlar kullanılmak suretiyle, sıkıştırılarak gerçekleştirilir. Döküm işlemi esnasında yer çekimi kuvvetinden yararlanılır. Yöntem, döküm parçalarının tek veya küçük çaplı seri üretimi için uygundur. 400 tona kadar parçaların dökümü mümkündür.

Makineler yardımıyla gerçekleştirilen kum kalıba döküm yönteminde ise; kalıp kumuna çeşitli makineler kullanılarak şekil verilir. Yine burada da döküm, yerçekimi kuvvetinin etkisiyle gerçekleştirilir. Bir kaç gramdan bir kaç tona kadar parçaların dökümü mümkündür.

Vakumlu (kum kalıba) Döküm: Kalıplama kumunda bağlayıcı kuvvet olarak vakumun kullanıldığı döküm yöntemi. Kalıbın model tarafında kalan yüzeyleri plastik bir filmle kapatılır. Tüm döküm işlemi boyunca vakum işlemi uygulanır. Yöntemde bağlayıcısız kuru kum ve vakum uygulamasının gerçekleştirilebileceği şekilde dizayn edilmiş dereceler kullanılır. Bütün döküm alaşımlarının dökümüne uygun olan bu yöntemle 10 tona kadar parçaların dökümü gerçekleştirilebilir.

Tam Kalıba Döküm (EPC): Bağlayıcısız kalıplama kumu ve döküm esnasında yanarak yok olan köpük modeller kullanılan döküm yöntemi. Köpük model, kalıplama makinelerinde kalıplanarak hazırlanan ve döküm parçasını bire bir temsil eden köpük modeller yolluk sistemlerine yapıştırmak suretiyle salkım oluşturulur. Oluşturulan bu salkımlar refrakter bir boya ile çeşitli yöntemler kullanılarak kaplanır. Refrakter boya kurutulduktan sonra; bağlayıcısız kuru kum içine gömülür ve akabinde sıkıştırmak için vibrasyon işlemi uygulanır. Sonra sıvı metalin bu modeller üzerine dökülmesi sonucu köpük model derece derece gazlaşır ve yerini sıvı metal doldurarak burada katılaşır. Bu döküm yöntemi özellikle dökme demirlerde ve alüminyum alaşımlarının dökümünde kullanılır.

Kabuk Kalıba Döküm: Kabuk kalıpların veya kabuk maçaların üretiminde ısıtmalı model plakaları kullanılır. Kalıplama kumunda bağlayıcı olarak ısı ile sertleşen reçineler kullanılır. Döküm işlemi yerçekimi kuvvetinin etkisiyle gerçekleştirilir. Yöntem hemen hemen bütün döküm alaşımlarına uygulanabilir. 150 kg ağırlığa kadar döküm parçalarının üretimi mümkündür.

Manyetik Kalıba Döküm: Kalıp kumunda bağlayıcı olarak manyetik kuvvetlerin kullanıldığı döküm yöntemi. Bu yöntem tam kalıba döküm yönteminin değişik bir türüdür. Bağlayıcı olarak manyetiklenebilen kalıplama malzemesi ve döküm esnasında yanarak yok olan köpük modeller kullanılır. Köpük dökümün uygulanabileceği bütün alaşımlar için uygulanabilir.

Hassas döküm: Bir defalığa mahsus kullanılan, balmumu veya termoplastik malzemelerden imal edilmiş modellerin kullanıldığı döküm yöntemi. Bu modeller seramik malzemelerle kaplanır ve bu seramik sertleştikten sonra eritilerek sistemden geri çıkarılır. Geride kalan ve dökülecek parçanın şeklini ihtiva eden boşluğa sıvı metal yerçekimi kuvvetinin etkisiyle dökülerek sıvı metalin burada katılaşması sağlanır. Yöntem çelik, bakır, alüminyum gibi malzemelerin dökümüne uygundur. 1 gram' dan 75 kg' a kadar olan parçaların dökümü mümkündür.

Alçı Kalıba Döküm: Kum kalıba dökümde olduğu gibi modeller birden fazla kullanılabilir. Kalıplama malzemesi olarak kumla karıştırılmış alçı kullanılır. Demir dışı metal alaşımlarının dökümünde kullanılan bu yöntemde; kum kalıba göre özellikle yüzey hassasiyetinin iyi olması avantajdır. Ancak kum kalıba döküme göre daha pahalı bir yöntemdir.

Metal (kokil) Kalıba Döküm: Genellikle dökme demir veya çelikten imal edilmiş ve birden fazla defa kullanılabilen kalıplar kullanılır. Parçanın boşluk kısımlarını şekillendirmek için metal maçalar kullanılabileceği gibi; kum yada kabuk maçaların kullanımı da mümkündür. Döküm işlemi yerçekimi kuvvetinden yararlanılarak gerçekleştirilir. Seri halde alüminyum, magnezyum, çinko ve bakır alaşımlarının dökümüne uygundur.

Basınçlı Döküm: Sıvı metalin çelik kalıplar içine basınçla gönderilmesi şeklinde uygulanan döküm yöntemi. Döküm parçası içindeki boşluklar çelik maçalar yardımıyla oluşturulur. kalıp ve maçalar defalarca kullanılabilir. Yöntem çinko, alüminyum, bakır ve bakır alaşımlarının dökümü için uygulanır. Yüzey düzgünlüğü ve boyutsal kararlılık yöntemin en büyük avantajıdır.

Savurma (santrfüj) Döküm: Dökme demir veya çelikten imal edilmiş ve dönen kalıplarda santrfüj kuvvetinin etkisiyle döküm işleminin gerçekleştirildiği yöntem. Büyük kalıplar refrakter bir malzeme ile kaplanarak ta kullanılabilir. Yöntem boru, bilezik vb. gibi yuvarlak parçalara uygulanır. Dökme demir, çelik ve bakır alaşımları 2 ton ağırlığa kadar bu yöntemle dökülebilir.

Sürekli (kontinü) Döküm: Kalıp olarak grafit veya metalik malzemeler kullanılır. Sıvı metal sürekli olarak su soğutmalı kalıba dökülürken, katılaşan metal ise alt tarafından yine sürekli olarak alınır. Kalıba döküm işlemi yine yer çekim kuvvetinin etkisiyle gerçekleştirilir. Kalıp defalarca kullanılabilir. Yöntem çubuk, boru ve profillerin dökümüne uygundur.

İnoTec Teknoloji Yönetim Danışmanlığı, döküm teknolojileri konusunda uzmanlık alanına sahip danışmanları ile müşterilerine döküm yöntemlerinin başarı ile endüstriyel uygulaması, problemlerin çözümü, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, yeni tekniklerin uygulanması, ürün ve proses kalitesinin arttırılması konularında danışmanlık ve eğitim hizmetleri sunmaktadır.

 
Danışmanlıkta Yeni Bakış Açısı
InoTec, "kopyala/yapıştır" yöntemi ile sadece döküman kullanarak ISO 9000 altyapısı kurmaya çalışan sözde danışmanlara karşın kalite yönetim sistem dökümanlarını www.inotecbilgimerkezi.com adresinde ücretsiz olarak kullanıma sunmaktadır.
Bay Kalite Danışmanı

Bay Kalite Danışmanı derki:
"Şirketinizde ISO 9000 çalışması yapmak ve sonuçta belge almak istiyorsanız; belge almaya değil, sistem kurmaya odaklanın. Aksi halde orta ve uzun vadede çok büyük mali kayıplara uğrayabilirsiniz. Bu aşamada belgelendirme firmalarından sizin üzerinizden KOMİSYON alan danışmanlık şirketlerine karşı uyanık olunuz."


Genel Katılıma Açık Eğitimler
2008 Yılı 1. Dönem Genel Katılıma Açık Eğitim Programı için lütfen tıklayınız.




Bir önceki sayfaya geri dönmek için tıklayınız.
InoTec Eğitim Merkezi - Tepe Sitesi No: A7, Göksu, Kavacık - İstanbul
Tel: +90 216 668 09 92 - 93 Fax: +90 216 668 09 94
Kroki
©Sitede yeralan tüm içerik, grafik, ürün ve hizmetler InoTec Teknoloji Yönetim Danışmanlığı Ltd. Şirketinindir, Kopyalanamaz ve İzinsiz Olarak Kullanılamaz.